TBMM Genel Kurulu'nda çalýþanlar için de vergi iadesine son veren ve yerine asgari geçim indirimi uygulamasýný getiren kanun tasarýsý kabul edildi. Kanunun ayrýntýlarý þöyle...

TBMM Genel Kurulunda, çalýþanlar için de vergi iadesi uygulamasýna son veren ve yerine asgari geçim indirimini getiren kanun tasarýsý kabul edildi.

Kanuna göre, asgari geçim indirimi, mükellefin kendisi için asgari ücretin yýllýk brüt tutarýnýn yarýsý olacak. Eþi çalýþmayan iþçi ve memurlara, ayrýca brüt asgari ücretin yüzde 10'u, çocuklarýn her biri için ayrý ayrý olmak üzere, ilk 2 çocuk için yüzde 7,5, diðer çocuklar için yüzde 5 oranýnda indirim saðlanacak.

Bakanlar Kurulu, asgari geçim indirim tutarlarýný, toplamý asgari ücretin yýllýk brüt tutarýný aþmamak üzere, artýrma veya kanuni oranýna kadar indirmeye yetkili olacak. Asgari geçim indirimi, 1 Ocak 2008'den itibaren elde edilen gelirler için geçerli olacak.

-EVDE ÜRETÝLEN ÜRÜNLERE VERGÝ MUAFÝYETÝ-

Muharrik kuvvet kullanmamak ve dýþarýdan iþçi almamak suretiyle evlerde imal ettikleri kýrpýntý deri ürünleri, pul, payet, boncuk iþleme, týð örgü iþleri, tarhana, eriþte ve mantý gibi ürünleri, iþyeri açmaksýzýn satanlar gelir vergisinden muaf olacak.

Bu ürünlerin, pazar takibi suretiyle satýlmasý ile ticari, zirai veya mesleki faaliyetleri dolayýsýyla gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olanlarýn düzenledikleri hariç olmak üzere; kermes, festival, panayýr ile kamu kurum ve kuruluþlarýnca geçici belirlenen yerlerde satýlmasý muaflýktan faydalanmaya engel olmayacak. Ticari, zirai veya mesleki kazancý dolayýsýyla gerçek usulde gelir vergisine tabi olanlar ile evde ürün üretenlerin iþleri gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine baðlýlýk arz edecek þekilde yapanlar, esnaf muaflýðýndan faydalanamayacak.

-ÖDÜNÇ PARA ALINMASI, MAL ALIM SATIMI SAYILACAK-

Ýmalat ve inþaat, kiralama ve kiraya verme, ödünç para alýnmasý veya verilmesi, ücret, ikramiye ve benzeri ödemeleri gerektiren iþlemler, her hal ve þartta mal veya hizmet alým ya da satýmý olarak deðerlendirilecek. Kurumlar Vergisi Kanununda yapýlan deðiþiklikle, Türkiye'deki gerçek kiþilerin doðrudan veya dolaylý olarak ayrý ayrý ya da birlikte sermayesinin, kar payýnýn veya oy kullanma hakkýnýn en az yüzde 50'sine sahip olarak kontrol ettikleri yurtdýþý iþtiraklerinin kazançlarý daðýtýlsýn veya daðýtýlmasýn, iþtirakin hesap döneminin kapandýðý ayý içeren yýl itibariyle daðýtýlan, kar payý sayýlacak. Türkiye'de vergilendirilmiþ kazancýn iþtirak tarafýndan sonradan daðýtýlmasý durumunda, elde edilen kar paylarýnýn vergilendirilmiþ kýsmý, bu tutardan indirilecek.

-DEÐER ARTIÞI KAZANCI-

Taþýnmaz ve bu mahiyetteki bazý mal ve haklarýn elden çýkarýlmasýnda elde edilen kazancýn deðer artýþ kazancý olarak vergilendirilmesi için halen iktisap tarihinden itibaren 4 yýl olarak uygulanan süre 5 yýla çýkarýlacak. Böylelikle söz konusu kýymetlerin iktisap tarihinden itibaren 5 yýl içinde elden çýkarýlmasýndan doðan kazançlar, ''deðer artýþý kazancý'' olarak vergilendirilecek.

-YURTDIÞI ÖDEMELERÝNE VERGÝ KESÝNTÝSÝ-

Vergilendirme rejiminin, Türk vergi sisteminin sahip olduðu vergilendirme kapasitesiyle en az ayný düzeyde bir vergilendirme imkaný saðlayýp saðlamadýðý ve bilgi deðiþiminde bulunup bulunmadýðý da gözönünde bulundurularak, Bakanlar Kurulunca ilan edilecek ülkelerde yerleþik veya faaliyette bulunanlara, (Türkiye'de yerleþik olanlarýn bu ülkelerde bulunan iþyerleri dahil) nakden veya hesaben yapýlan veya tahakkuk ettirilen her türlü ödemeler üzerinden, bu ödemelerin, verginin konusuna girip girmediðine veya ödeme yapýlanýn mükellef olup olmadýðýna bakýlmaksýzýn yüzde 30 oranýnda vergi kesintisi yapýlacak.

Emsaline uygun fiyatlarla satýn alýnan mal ve iþtirak hisseleri için yapýlan ödemeler, emsaline uygun fiyatlarla kara, deniz ve hava ulaþtýrma araçlarýnýn kiralanmasý için yapýlan ödemeler ile yapýlan iþin tamamlanabilmesi bakýmýndan zorunluluk arz eden geçiþ ve liman ücreti gibi ödemeler üzerinden yapýlacak kesinti oranýný belirlemeye, sýfýra kadar indirmeye veya kanuni seviyesine kadar getirmeye Bakanlar Kurulu yetkili olacak.

Yurtdýþýndaki finans kuruluþlarýndan temin edilen borçlanmalara iliþkin anapara, faiz ve kar payý ödemeleri ile sigorta ve reasürans ödemeleri üzerinden vergi kesintisi yapýlmayacak. Muhtasar beyannamenin þekil, içerik ve eklerini belirlemeye, ayrý ayrý beyanname verme mecburiyeti getirmeye, Maliye Bakanlýðý yetkili olacak.

-KONTROL EDÝLEN YABANCI KURUMLAR-

Kontrol edilen yabancý kurumlara yapýlan ödemeler üzerinden kesilecek vergiler, Türkiye'de yýllýk beyannameyle bildirilen, kontrol edilen yabancý kurum karý üzerinden hesaplanacak gelir vergisinden mahsup edilebilecek.
Mahsup edilecek vergi, kontrol edilen yabancý kurumun bu ödemelerden kaynaklanan kazancýna isabet eden gelir vergisinden fazla olamayacak. Kanunun, kontrol edilen yabancý kurumlara iliþkin hükümlerinin uygulandýðý durumlarda, yurtdýþý iþtirakin toplam vergi yükünün hesabýnda esas alýnan vergiler, ödenmiþ olmalarý þartýyla, Türkiye'de vergilendirilecek kontrol edilen yabancý kurum karlarý üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecek.

-PETROL BORU HATLARININ YAPIMI-

Altýn, gümüþ, platin arama, iþletme, zenginleþtirme, rafinaj ve Türk Petrol Kanunu hükümlerine göre petrol arama faaliyetlerine iliþkin olmak üzere, bu faaliyetleri yürütenlere yapýlan teslim ve hizmetler ile boru hattýyla taþýmacýlýk yapanlara, bu hatlarýn inþa ve modernizasyonuna iliþkin yapýlan teslim ve hizmetler, Katma Deðer Vergisinden (KDV) muaf tutulacak. Özel okullarda verilen bedelsiz eðitim ve öðretim hizmetleri kapasitelerinin yüzde 10'una, üniversite ve yüksekokullarda ise bu hizmet, kapasitelerinin yüzde 50'sine çýkarýlacak.

Transit rejimi kapsamýnda iþlem gören mallara yönelik olarak verilen ardiye, depolama ve terminal hizmetleri de KDV'den istisna tutulacak. Belediye ve il özel idarelerinin sattýðý iþtirak hisseleri ve gayrimenkullerden alýnan vergi kaldýrýlacak. Organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerindeki altyapý ve ortak tesis yapýmýna iliþkin harcamalara da KDV muafiyeti saðlanacak. Özel sektör borçlanma tahvilleri Damga Vergisinden muaf olacak.

-ÝKÝNCÝ EL ARACA VERGÝ ÝNDÝRÝMÝ-

Ýkinci el araç satýþ sözleþmelerinden alýnan damga vergisi, binde 7.5'ten binde 1.5'e düþürülecek. Sürücü dahil 9 kiþilik oturma yeri olan ve motor silindir hacmi 3200 cc'yi geçmeyen araçlarda, ÖTV yüzde 10 olacak.

-ESNAF KREDÝSÝNE AVANTAJ-

Esnaf ve Sanatkar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri ile Kredi Garanti Fonu iþletme ve Araþtýrma ve Anonim Þirketi kendi kaynaklarýndan kullandýrdýklarý veya üyelerinin bankalardan kullanacaklarý kredilere iliþkin kefalet iþlemlerinde harç alýnmayacak. Döviz büfelerinden her yýl alýnan 22 bin 440 YTL tutarýndaki harç 11 bin 220 YTL'ye indirilecek. Döviz bürosu þirketlerinden her bir þube için alýnan 11 bin 220 YTL tutarýndaki harç da yarý oranýnda azaltýlarak 5 bin 610 YTL'ye düþürülecek.

Sigorta þirketleri, iptal ettikleri sigorta muamelelerine iliþkin vergileri, iptalinin gerçekleþtiði dönemde hesaplanan banka ve sigorta muameleleri vergisinden indirilebilecek. Büyük mükellefler vergilerini Ýstanbul'da yatýrsalar bile, bunlarýn ödediði vergilerden ilgili þirketlerin faaliyet gösterdikleri büyükþehir belediyelerine yüzde 5 oranýnda pay aktarýlacak.

-ÝHALEYE KATILIM AÞAMASI-

Kamu Ýhale Kurumu (KÝK), ihaleye katýlým aþamasýnda ilgili kurumlarýn görüþünü alarak, sosyal güvenlik prim ve vergi borcu kapsamýna girecek vergileri tespit edebilecek, böylece hangi tür ve tutarda vergi ve sigorta prim borcu olanlarýn, ihale dýþý býrakýlacaðý belirlenmiþ olacak. Ýhaleye katýlým aþamasýnda aranan belge sayýsý azaltýlacak. KÝK tarafýndan belirlenecek belgelerin ihaleye katýlým aþamasýnda sunulmasý yerine, aday ve isteklilerden durumlarýyla ilgili taahhütname alýnacak. Bu durumu kanýtlayýcý belgeler, sözleþme imzalanmasý aþamasýnda istenecek.

-YATIRIM TEÞVÝKLERÝ-

Yatýrým teþviki saðlanan 49 ilde yapýlacak yeni yatýrýmlara saðlanan enerji, SSK primi ve vergi teþviklerinden yararlanma koþullarý, 30 iþçiden 10 iþçiye indirilecek. Teþvik kapsamýndaki illerde 2008 yýlýnýn sonuna kadar uygulanmak üzere, 1 Nisan 2005 tarihinden itibaren faaliyete geçen ve asgari 10 iþçi çalýþtýrýlan iþletmeler ile 1 Nisan 2005 tarihinden önce faaliyete geçmiþ iþletmelerden; fiilen ve sürekli olarak hayvancýlýk, seracýlýk, sertifikalý tohumculuk ve soðuk hava deposu ile imalat sanayi, madencilik, turizm konaklama tesisi, eðitim veya saðlýk alanlarýnda faaliyette bulunanlarýn elektrik enerji giderlerinin yüzde 20'si Hazinece karþýlanacak.

Bu orana, 1 Nisan 2005 tarihinden sonra faaliyete geçen iþletmelerde asgari sayýdan sonraki her bir iþçi için, 1 Nisan 2005 tarihinden önce faaliyete geçen iþletmelerde ise bu tarihten sonra iþe baþlayan her bir iþçi için 0.5 puan eklenecek. Hazinece karþýlanacak oran, organize sanayi veya endüstri bölgelerinde faaliyette bulunan iþletmeler için yüzde 50'yi, diðer alanlarda faaliyette bulunan iþletmeler için yüzde 40'ý geçemeyecek.

-BEDELSÝZ YATIRIM YERÝ TAHSÝSÝ-

Yatýrým yeri tahsisinde mülkiyet devri yerine, bedelsiz olarak 49 yýl süreyle irtifak veya kullaným hakký tesisine gidilecek. Teþvik kapsamýndaki illerde en az 10 kiþilik istihdam öngören yatýrýmlara giriþen gerçek veya tüzel kiþiler lehine; Hazineye, özel bütçeli kuruluþlara, il özel idarelerine veya belediyelere ait arazi veya arsalarýn üzerinde 49 yýl süreli baðýmsýz ve sürekli nitelikli bedelsiz irtifak hakký tesis edilecek.

Bu taþýnmazlar üzerindeki kamuya ait ve ihtiyaç dýþý bina ve müþtemilat ile üzerinde henüz faaliyete geçmemiþ yatýrým bulunan arazi veya arsalar da bu kapsamda deðerlendirilecek. Talep edilen taþýnmazýn bulunduðu ilçenin mülki sýnýrlarý içinde organize sanayi veya endüstri bölgesi bulunmasý halinde, bu bölgelerde yer alabilecek yatýrýmlar için tahsis edilecek boþ parsel bulunmamasý þartý aranacak.

Ýrtifak hakký tesis edilecek veya kullanma izni verilecek taþýnmazlardan imar planý bulunmayanlarýn planlarý ile uygulama projeleri, bedelsiz olarak verilen ön izin süresi içinde yapýlacak. Ýstihdam edilecek iþçi sayýsýna, yatýrým konusu iþletmenin faaliyete geçtiði tarihten itibaren 5 yýl süreyle uyulmasý zorunlu olacak.

Yatýrýmcý tarafýndan, mücbir sebepler hariç öngörülen sürede yatýrýmýn en az yüzde 50'sinin tamamlanmadýðýnýn veya taþýnmazýn üzerine yatýrýma baþlama tarihinden itibaren 1 yýl içinde herhangi bir yatýrým yapýlmadýðýnýn ya da iþletmeye geçtikten sonra faaliyetin sona erdirildiðinin tespiti, irtifak hakký ve kullanma izni sözleþmesinin aðýr þekilde ihlali sayýlacak ve bu taþýnmaz üzerindeki muhdesat, zemin maliki idareye devredilecek.

Yatýrýmýn tamamlanmamasý veya öngörülen istihdam sayýsýna yüzde 10'u aþan oranda uyulmamasý halinde ise bedelsiz olarak tesis edilmiþ irtifak hakký veya verilen kullanma izni, bedelliye dönüþtürülecek. Bedelsiz irtifak hakký veya kullanma iznine konu taþýnmazlarýn üzerinde gerçekleþtirilecek yatýrýmýn toplam tutarý, bu taþýnmazlarýn maliki idarelerce takdir edilecek rayiç deðerinin 3 katýndan az olamayacak.

-4 ÝLDE SATIÞA DEVAM-

Zonguldak, Kýrýkkale, Samsun ve Karabük'de ise Hazine arazilerinin yatýrýmcýlara tahsisi, satýþ yoluyla olmaya devam edecek. Organik tarým ile kültür mantarý yetiþtiriciliði ve kompos faaliyeti yürütenler de enerji desteðinden yararlanacak. Destek ve teþviklerden, düzenlemenin yürürlüðe girmesinden itibaren 5 yýl süreyle Gökçeada ve Bozçaada'daki iþletmeler de yararlanacak.

-MESLEK YÜKSEKOKULLARINA SINAVSIZ ATAMA-

Meslek yüksekokullarýnýn YÖK tarafýndan belirlenecek uzmanlýk alanlarýna atanacak öðretim görevlileri, merkezi sýnavdan muaf tutulacak. Bu statüde meslek yüksekokullarýna atananlar, bu okullarýn uzmanlýk alanlarý dýþýndaki üniversitelerin ya da yüksek teknoloji enstitülerinin birimlerinde görevlendirilmeyecekler. Zorunlu müdafi ve vekil görevlendirmelerinde ödenen ücretin dýþýnda, bu görevlendirmelerle ilgili barolarýn yapacaðý cari giderler de karþýlanacak.

-HALK BANKASI HÝSSELERÝ-

Türkiye Halk Bankasý A.Þ'nin ödenmiþ sermayesini oluþturan hisselerin YTL'ye intibakýný saðlamak üzere, Özelleþtirme Ýdaresi Baþkanlýðý dýþýndaki hissedarlara ait 100 TL itibari deðerli hisse senetleri; 1 YTL itibari deðerli 1 adet, 500 TL itibari deðerli hisse senetleri, 1 YTL itibari deðerli 5 adet ve 1.000 TL itibari deðerli hisse senetleri; 1 YTL itibari deðerli 10 adet hisse senedine tamamlanacak. Bu tamamlama iþlemi, banka sermayesi artýrýlmaksýzýn, ÖÝB'nin hisselerinin yeteri miktarda devri yoluyla bedelsiz olarak yapýlacak. Ayrýca, ÖÝB'nin farklý itibari deðerlerdeki hisseleri 1 YTL itibari deðerli hisselere çevrilecek.

-KAÇAK SÝGARA VE ALKOLE CEZA-

Ýzin alýnmadan tütün ve tütün mamulleri ile alkollü içkiler üretmek üzere fabrika, tesis veya imalathane kuran veya iþletenlere, iþyerleri ve ikametgahlarýnda bu maddeleri üretenlere 1 yýldan 3 yýla kadar hapis ve 10 bin güne kadar adli para cezasý verilecek. Satýþ belgesi almadan satýþ yapanlarýn elindeki ürünlere el konulacak, bu kiþilere adli para cezasý verilecek.

Kaçak veya sahte ürün bulunduran, alan veya satan toptan ve perakendeci satýcýlara, 1000 YTL idari para cezasý kesilecek. Perakende satýcýlarýn yetkili olmadýðý halde açýk olarak içki satýþý veya sunumu yapmalarý halinde 500 YTL ceza uygulanacak. 18 yaþýndan küçüklere tütün mamulleri sattýklarý tespit edilenlere, 1000 YTL idari para cezasý verilecek.

Tütün mamulleri, alkol ve alkollü içkilerin ambalajlarýna uygulanacak bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri iþaretleri taklit eden ve bunlarýn taklit olduðunu bilerek kullanan, nakleden ve bulunduranlara 1 yýldan 3 yýla kadar hapis, 1000 günden 5 bin güne kadar adli para cezasý uygulanacak.

TAPDK tarafýndan mevzuata aykýrýlýk saptanmasý halinde, tütün, tütün mamulleri, alkol ve alkollü içkiler piyasasýnda mal veya hizmet üreten, ithal eden, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kiþiler ve bunlarýn her türlü birlikleri, kurumun talep ettiði her türlü bilgiyi, belgeyi ve numuneleri belirlenen süre içinde tam ve doðru olarak vermemeleri halinde 5 bin YTL idari para cezasý uygulanacak.

-OTOMATÝK SÝGARA SATIÞ MAKÝNELERÝ-

Üretici, ithalatçý, daðýtýcý, toptan ve perakende satýcýlardan, tütün mamülleri ve alkollü içkilerin satýþ yerlerinde raf, stand ve benzeri teþhir ünitelerinde haksýz rekabet yaratmayacak reklam ve tanýtýma iliþkin mevzuata aykýrý olmayacak þekilde, ayný konumda ve ayný ambalajda kategorisinde yerleþtirilmesini teminen TAPDK tarafýndan yapýlan düzenlemelere uymadýðý tespit edilenlere ve otomatik satýþ makinesi ile satýþ yapanlara, 1000 YTL idari para cezasý verilecek.

-HAZÝNE PAYI-

Maliye Bakaný, döner sermayeli iþletmelerin gayrisafi hasýlasý üzerinden genel bütçeye irat kaydedilen Hazine payý oranýný gerektiðinde yüzde 1'e kadar indirmeye yetkili olacak.

M.Yenigün

01.03.2007